Workshop

Betrokkenheid, vertrouwen en draagvlak

Lex van de Haterd van het Meridiaan College in Amersfoort zat met een probleem. Als voorzitter van het CvB moest hij aan de slag met een nieuw meerjarenbeleidsplan. Maar hoe kom je in gesprek met alle stakeholders die daarbij betrokken zijn?

“Je kunt dat doen door netjes met iedereen in gesprek te gaan. Met de ouders. Met de docenten. Met leerlingen. Met externe partijen. Maar daar miste ik iets bij. Dat loopt altijd via ons, via het bestuur. De partijen waar je mee praat raken niet onderling in gesprek.” 

G1000-sessie’s
Het toeval wil dat Lex precies op dat moment meedeed met een ‘G1000’-sessie. Dat is een uit België overgewaaide manier om –in een groep– in gesprek te komen en te komen tot gemeenschappelijk gedragen oplossingen. Bij de Nederlandse sessie werd Lex getroffen door de aanpak. “Binnen tien minuten zag ik dat iedereen in gesprek was met iedereen, en dat het ook ergens over ging. Het gaf energie. Er gebeurde iets dynamisch, iets inspirerends en er kwamen mooie opbrengsten uit. Ik dacht: dit wil ik ook doen op mijn school!”

Het winnende team héb je al!

Verbinden aan uitkomst
Zo gezegd zo gedaan. Op een donderdagmiddag kwamen 180 mensen samen. Ouders, leerlingen, onderwijspersoneel, externen. “Ik had me tevoren verbonden aan de opbrengst”, zegt Lex. “Het idee was om 180 ideeën te ‘trechteren’ tot zes thema’s. Dat zouden de kerndoelen worden van ons nieuwe beleidsplan.” Maar, zo zegt Lex, je kunt veel uitleggen, maar je moet het eigenlijk zélf ervaren. 

Eigenaarschap
Dan neemt Harm van Dijk van ‘centrum voor co-creatie’ VanHarthe het woord. Hij legt in het kort uit hoe een G1000-traject werkt. Hij zegt: “Zorg dat de mensen die dingen bedenken zelf ook eigenaar van de onderwerpen zijn. Je hoeft geen eigenaren te ‘maken’, het winnende team héb je al. Je mensen zijn zelf de eigenaar van het gesprek, en van de thema’s die uit een gesprek komen. Wat je vooral moet voorkomen is dat je teams of je mensen het eigenaarschap verliezen.”

Dit wil ik ook doen op mijn school...

Sleutels voor co-creatie
Om te zorgen dat de deelnemers aan een dergelijk ‘groepsgesprek’ tot gedeeld eigenaarschap komen, is een aantal sleutels nodig. Als die er zijn, komt het gedeelde eigenaarschap in feite ‘als vanzelf’. Harm somt ze op. “Zorg voor een gedeelde missie. Wat je samen vaststelt, is van iedereen. Zorg voor autonomie. Geef eigenaren van een thema de ruimte om te handelen. Geef vertrouwen en support. Ook als het een keer niet goed loopt. Zorg dat het een gesprek is onder gelijken. Zorg voor dialoog, en niet voor discussie. Parkeer de dingen waar je het niet over eens bent.”

Sprookje
De tips vliegen door de zaal. Een belangrijke: werk zonder agenda. Harm: “Want de opsteller van de agenda is meteen de eigenaar. En dat wil je juist niet! Mensen komen zelf met ideeën, en moeten zélf aan de bak om ze te realiseren. Het klinkt bijna als een sprookje, hè? Maar als je deze sleutels, of tips, volgt, volgt gedeeld eigenaarschap bijna als vanzelf. Deze principes werken altijd om co-creatie te krijgen. Het is opvallend, als ik na zo’n sessie vraag ‘prima, wie gaat het oppakken?’ dan is de respons steevast ongeveer één derde van de deelnemers. Een derde besluit spontaan het vervolg van een sessie op te pakken, dat is een geweldige respons.”

Wat raakt je?
Dan steken de deelnemers van deze workshop zelf de handen uit de mouwen. Ze maken in de praktijk kennis met een mini-G1000-sessie. Via de smartphone geven ze met één steekwoord antwoord op centrale vragen. ‘Waarom is het delen van eigenaarschap belangrijk?’ en ‘Wat moet je doen om eigenaarschap te laten slagen?’. Wat heeft de deelnemers geraakt bij het praten over deze vragen? Er komen drie woorden uitrollen: betrokkenheid, vertrouwen, draagvlak. Harm zegt: “Het gaat niet per se om deze woorden, het gaat om de methode die we gevolgd hebben om er te komen. De methode van co-creatie zorgt voor gedeeld eigenaarschap.”    

Voeg toe aan selectie