Workshop

Over de streep

Workshop ‘Verbinding tussen leerlingen en docenten’
Bij deze workshop zien we niet alleen schoolbestuurders, maar ook de mensen waar het in het onderwijs primair om draait: leerlingen. Met z’n drieën hangen ze grote vellen papier op de muur. ‘EENS’ en ‘ONEENS’ staat erop. Op de grond staat met tape een kruis op de vloer. Grote kans dat de deelnemers aan deze workshop dadelijk op dat kruis komen te staan.

Leerlingenvereniging
‘Goed onderwijs maak je samen’ is de ondertitel van deze workshop. En dat ‘samen’ slaat dan op leerlingen en leraren. De drie leerlingen stappen naar voren en stellen zich voor. Het zijn Wieke, Joriaan en Alba van het Stedelijk Gymnasium in Arnhem. Daar hebben ze IUNCTIO opgezet, een leerlingenvereniging die meedenkt aan het verbeteren van het onderwijs. Ze organiseren activiteiten en evenementen voor leerlingen, maar óók voor leraren. Wieke, Joriaan en Alba staan zelfverzekerd voor het zaaltje met ongeveer 25 deelnemers en vertellen over hun activiteiten voor IUNCTIO. De drie willen daarna van de zaal weten wat iedereen zo’n beetje doet in het onderwijs. Er zitten rectoren in de zaal, docenten, teamleiders...

 

Eens? Oneens?
Dan komt de eerste stelling op het scherm. ‘De leerlingen moeten zelf kunnen bepalen wat ze leren...’ De meeste deelnemers schuifelen naar de ‘eens’ kant. Iemand op de ‘oneens’ kant legt uit waarom hij daar staat: “Omdat leerlingen nu vaak nog niet kunnen weten wat later belangrijk voor ze is...” De drie stellen toegespitste vragen en zorgen dat zowel de voor- als tegenstanders van de stelling aan het woord komen. Het leiden van een discussie hoeven ze in ieder geval niet meer te leren...
 
Weinig begeleiding nodig
‘Een leerling moet zijn eigen rooster kunnen samenstellen’ is de volgende stelling. De deelnemers verschuiven ditmaal nauwelijks tussen ‘eens’ en ‘oneens’. Ook hier is de meerderheid het met de stelling eens. De discussie verschuift een beetje, de deelnemers willen nu vooral van de leerlingen weten hoe ze zelf het onderwijs ervaren en of ze ondersteuning krijgen bij hun activiteiten voor IUNCTIO. “Nou, ik ben zelf iemand die heel weinig begeleiding nodig heeft...” zegt een van de leerlingen.
 

Vastgeroeste leraren
Ze vertellen over een studiedag die ze hebben georganiseerd op hun school. Gericht op leraren. “We willen onze docenten graag helpen bij het interessant houden van hun lessen” zegt een leerling. “Soms zijn docenten een beetje vastgeroest in wat ze doen. We willen daar een mentaliteitsverandering veroorzaken.” De drie hebben de indruk dat er op hun school goed naar ze wordt geluisterd. Een conrector wil zelfs wekelijks met ze vergaderen omdat hij graag op de hoogte blijft van de dingen waar ze mee bezig zijn.
 
Leerlingen onderschat
Er zijn ook vertegenwoordigers van de Stichting leerKRACHT aanwezig. Die wijzen op het feit dat docenten en schoolleiding vaak veel vooroordelen hebben over de mate van betrokkenheid van leerlingen. “We zien dat docenten telkens weer verrast zijn door wat er uit gesprekken tussen leerlingen en leraren komt. Leerlingen worden vaak onderschat bij het nadenken over de aard en de inhoud van het onderwijs. Oók bij leerlingen uit het bijzonder onderwijs, óók bij jonge kinderen, óók bij havoleerlingen.” De drie leerlingen van IUNCTIO zitten op een categoraal gymnasium, er kwam een vraag of hun aanpak wel zou werken op –bijvoorbeeld– een school met havo.
 
Verschillen vallen weg
De gesprekken tussen de schooleiders en de leerlingen verlopen ook bij de volgende stellingen op voet van gelijkheid. Het is mooi om te zien dat het verschil in leeftijd en het verschil in functie geen rol meer speelt als er gepraat wordt over de vormgeving en de inhoud van het onderwijs. We spelen het spel ‘over de streep’, maar ook het gesprek en het wederzijdse begrip gaat over de streep. De verschillen vallen even weg. Ik moest het even opzoeken, maar ‘IUNCTIO’ betekent zoiets als ‘verbinding’. En verbinden, dat is vandaag gelukt.  

Richard Derks
Voeg toe aan selectie